Anadolu Yakası’nın Deprem Riski Masaya Yatırıldı: İTÜ’den "HAZTURK" ile Nokta Atışı Hasar Analizi

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) tarafından düzenlenen "Her Yönüyle Kentsel Dönüşüm Zirvesi - İstanbul Anadolu Yakası" buluşması, sektörün önde gelen isimlerini bir araya getirdi. Zirvenin en çok konuşulan başlığı, İTÜ Öğretim Üyesi Prof. Dr. Himmet Karaman’ın Türkiye’nin en kapsamlı deprem risk yönetim yazılımı olan "HAZTURK" projesine yaptığı geniş atıflar ve sunduğu dijital dönüşüm vizyonu oldu.

Kentsel dönüşüm sürecini kamuoyuna doğru aktarmak ve sektörel çözümler üretmek amacıyla gelenekselleşen “Her Yönüyle Kentsel Dönüşüm Zirvesi”, bu yıl İstanbul Anadolu Yakası özelinde gerçekleştirildi. KENTSEV liderliğinde düzenlenen zirvenin ana odak noktası, olası İstanbul depremine karşı Anadolu Yakası'nın zemin yapısı, yapı stoğu riski ve veri tabanlı kentsel dönüşüm formülleri oldu.

"Anadolu Yakası'nda Depremsellik ve Zemin Durumu" Ana Oturumda Konuşuldu

Zirvenin en kritik panellerinden biri olan "İstanbul Anadolu Yakasında Depremsellik, Zemin Durumu ve Kentsel Dönüşümün Önemi" başlıklı ana oturumda, akademik veriler ve dijital modellemeler ön plana çıktı.

Oturum kapsamında kapsamlı bir sunum yapan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Himmet Karaman, kendisinin koordinasyonunda ve İTÜ bünyesinde geliştirilen, kentsel dayanıklılık modellerine yön veren HAZTURK (Hazards Turkey) Deprem Risk Programı'nın detaylarını ve kentsel dönüşümdeki stratejik önemini katılımcılarla paylaştı.

Kentsel Dönüşümün Dijital Rehberi: HAZTURK Projesi Nedir?

Prof. Dr. Himmet Karaman, sunumunda HAZTURK yazılımının yalnızca bölgesel ya da yüzeysel bir tahmin aracı olmadığını, tek tek bina, köprü, viyadük ve yeraltı altyapı hatları (doğalgaz, içme suyu vb.) bazında yapısal deprem hasar analizi yapabilen yaşayan bir Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) olduğunu vurguladı.

ABD’deki FEMA (Federal Acil Durum Yönetim Kurumu) patentli altyapıların ve Mid-America Earthquake Center teknolojilerinin Türkiye dinamiklerine göre özelleştirilmesiyle geliştirilen HAZTURK, kentsel dönüşüm süreçlerinde şu kritik avantajları sunuyor:

• Senaryo Bazlı Yapı Hasar Analizleri: Kullanıcı talebine ve farklı fay kırılma senaryolarına göre, mevcut binaların deprem anında alacağı hasar derecesi (az, orta, ağır, yıkık) bina bazında simüle edilebiliyor.

• Güçlendirme ve Dönüşüm Simülasyonu: "Bu bina kentsel dönüşüme girseydi veya doğru yöntemle güçlendirilseydi deprem hasarı ne olurdu?" sorusunun yanıtı, ada, parsel ve mahalle sınırları bazında dijital olarak karşılaştırılabiliyor.

• Altyapı ve Yangın Riski Yönetimi: Yazılım, deprem sonrasında oluşabilecek ikincil afetleri (deprem sonrası yangınlar) ve altyapı hatlarındaki kırılmaları önceden tahmin ederek dönüşümün hangi bölgelerden başlaması gerektiğine dair karar destek sağlıyor.

Karaman, özellikle Anadolu Yakası'ndaki ilçelerin zemin dinamikleri ve bina envanter analizlerinin HAZTURK gibi yapay zeka ve CBS destekli veri modellemeleriyle entegre edilmesinin, kentsel dönüşümü hızlandırmada ve can kayıplarını sıfıra indirmede tek çare olduğunu belirtti.

Sektörün Paydaşları Çözüm İçin Bir Araya Geldi

"Sorunlar, Fırsatlar ve Çözümler" ana temasıyla toplanan zirvede, sadece akademik boyut değil; finansal, hukuki ve yerel yönetim süreçleri de masaya yatırıldı. Bina tamamlama sigortasının öneminden, kat maliki ve müteahhit ilişkilerindeki süreç yönetimine kadar birçok başlık uzmanlarca tartışıldı. Kapanış oturumunda ise Anadolu Yakası'nın ilçe belediye başkanları ve yerel yönetim temsilcileri, bölgelerindeki güncel dönüşüm projelerini ve karşılaşılan bürokratik engellerin çözüm yollarını aktardı.